«…’κει που ριζώνουνε τα λόγια».
Το δημοτικό τραγούδι… αλλιώς
Ο πιανίστας Άρης Γραικούσης συμπράττει με την ηθοποιό Βίκυ Μαραγκάκη και την
υψίφωνο Μαρία Μάχου, παρουσιάζοντας μια μουσική παράσταση αφιερωμένη
στην εξέλιξη και το μετασχηματισμό του δημοτικού τραγουδιού στον 20ο αιώνα.
Το πρόγραμμα ζωντανεύει τραγούδια που συνομιλούν με τη δημοτική παράδοση ή
προέρχονται από αυτήν, επεξεργασμένα από συνθέτες της Εθνικής Μουσικής
Σχολής (Σπυρίδων Σαμάρας, Γιάννης Κωνσταντινίδης, Αντίοχος Ευαγγελάτος,
Λεωνίδας Ζώρας) που μετουσίωσαν το λαϊκό αίσθημα σε λόγια μουσική φόρμα.
Ένα μουσικό ταξίδι στα βάθη της ελληνικής ψυχής, εκεί όπου η παράδοση συναντά
τη λόγια δημιουργία, παρουσιάζεται στη συναυλία με τίτλο «…’κει που ριζώνουνε
τα λόγια».
Από τη λυρική μελαγχολία ενός μοιρολογιού ως την εκρηκτική χαρά ενός
χορευτικού σκοπού, τα τραγούδια αποκτούν άλλη διάσταση μέσα από τις
σύγχρονες ενορχηστρώσεις και την ποιητική αφήγηση.
Στο επίκεντρο της συναυλίας βρίσκεται η συνάντηση του λόγου με τη μελωδία:
αποσπάσματα από παραδοσιακά αφηγήματα, θρύλους και δημοτική
ποίηση, παραδοσιακοί χοροί και σολιστικά κομμάτια για πιάνο, παρεμβάλλονται
ανάμεσα στα τραγούδια, υφαίνοντας έναν διάλογο ανάμεσα στη φωνή, τον ήχο και
τη μνήμη και δημιουργώντας ένα θεατρικό – μουσικό σύνολο που αναδεικνύει τις
ρίζες και τη διαχρονικότητα του ελληνικού λόγου.
Εκεί όπου η λέξη γίνεται τραγούδι, και το τραγούδι ξαναγίνεται μύθος.
Η συναυλία επιχειρεί να φωτίσει το δημοτικό τραγούδι “αλλιώς” — όχι ως
μουσειακό κατάλοιπο, αλλά ως ζωντανή πηγή έμπνευσης, που συνεχίζει να ριζώνει
μέσα στις σύγχρονες μορφές τέχνης.
Η Εθνική Σχολή της Μουσικής
Αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ρεύματα της νεοελληνικής λόγιας μουσικής δημιουργίας, που διαμορφώθηκε στις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα και κυριάρχησε έως περίπου τη δεκαετία του 1960. Το κύριο χαρακτηριστικό της είναι η αναζήτηση μιας “ελληνικότητας” στη μουσική έκφραση, με βασικό μέσο τη δημοτική παράδοση σε συνδυασμό με τις τεχνικές της ευρωπαϊκής μουσικής παιδείας.
Η Εθνική Σχολή συγκροτήθηκε ιδεολογικά γύρω από τον Μανώλη Καλομοίρη (1883–1962), ο οποίος θεωρείται ο ιδρυτής και κύριος εκφραστής της. Κεντρική ιδέα ήταν ότι η λόγια ελληνική μουσική όφειλε να στηρίζεται στο δημοτικό τραγούδι και τον βυζαντινό μέλος ως πηγές αυθεντικού εθνικού ήχου, στην αρχαία ελληνική παράδοση ως πολιτισμικό θεμέλιο και να υπηρετεί μια παιδευτική – ηθική – εθνική αποστολή, εκφράζοντας τον ελληνικό χαρακτήρα μέσω ευρωπαϊκών συνθετικών μέσων.
Η Εθνική Σχολή, παρότι σήμερα θεωρείται σε μεγάλο βαθμό ιστορικό ρεύμα, υπήρξε θεμέλιο για τη συγκρότηση της ελληνικής μουσικής ταυτότητας.
Προετοίμασε το έδαφος για μεταγενέστερους συνθέτες που κινήθηκαν σε πιο προσωπικές ή avant-garde κατευθύνσεις (Ξενάκης, Σκαλκώτας, Χρήστου), θέτοντας όμως τις βάσεις για τη συνειδητοποίηση του “ελληνικού ήχου” στην έντεχνη μουσική δημιουργία.
Συντελεστές με αλφαβητική σειρά:
Άρης Γραικούσης – Πιάνο/Μουσική επιμέλεια
Βίκυ Μαραγκάκη – Ηθοποιός/Αφήγηση κειμένων
Μαρία Μάχου – Υψίφωνος/Σύνθεση κειμένων
ΑΙΘΟΥΣΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ «ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΗΣ
ΜΟΥΣΙΚΗΣ» στο ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ.
Ημερομηνία: Κυριακή 23 Νοεμβρίου 2025.
Ώρα έναρξης: 20:00
Είσοδος: 15 ευρώ κανονικό, 12 ευρώ ( Παιδικό, ΑΜΕΑ, φοιτητικό, ανέργων)